Hybride warmtepomp – Dé kickstarter voor verduurzaming

Hybride warmtepomp CV ketel combinatie
CV ketel (links) in combinatie met een warmtepomp (rechts) maakt een hybride warmtepomp.

Het is een veelbesproken thema: de klimaatdoelstellingen van Parijs en de verduurzaming van Nederland. Belangrijk onderdeel daarvan is het verduurzamen van de energievraag van de woningbouw. In 2050 willen we in Nederland daarom af van het verwarmen van woningen met aardgas. De warmtepomp staat daarbij volop in de spotlights. Steeds vaker wordt de hybride warmtepomp als dé oplossing gezien om de energietransitie in de woningbouw te versnellen. Maar wat maakt de hybride warmtepomp nou zo aantrekkelijk? En welke uitdagingen brengt het toepassen van de hybride warmtepomp met zich mee? BDH en Berenschot voerden onderzoek uit en presenteren de ‘Routekaart hybride warmtepompen’. “Aanleiding voor de routekaart is dat hybride warmtepompen een belangrijke rol kunnen spelen bij het verduurzamen van bestaande woningen. Om dat te realiseren moet er een aantal obstakels worden overwonnen. Met de routekaart hebben we inzicht geboden in deze obstakels en een oplossingsroute geboden”, aldus Paul Friedel van adviesbureau BDH.

Wat is een hybride warmtepomp?

Een hybride warmtepomp wordt geplaatst in combinatie met een gasgestookte CV-ketel. Het is een oplossing uitermate geschikt om bestaande gebouwen te verduurzamen. Het grootste gedeelte van het jaar zorgt de warmtepomp voor de verwarming van het huis. Op piekmomenten waarbij de warmtepomp niet volstaat, zoals een koude winterdag, schakelt de CV-ketel bij.  

De eerste stap naar wonen zonder aardgas

Nieuwbouwwoningen worden steeds vaker voorzien van een volledig elektrische warmtepomp. De gasaansluiting is in deze woningen niet meer nodig. Het toepassen van een elektrische warmtepomp in een bestaande woning brengt grote aanpassingen met zich mee De isolatie moet uitstekend zijn en het verwarmingssysteem moet op lage temperatuur warmte afgeven, zoals bij vloerverwarming. Bij nieuwbouwwoningen kan dit standaard toegepast worden, maar bij bestaande woningen is dit een grote en dure aanpassing.

De hybride warmtepomp daarentegen is relatief gemakkelijk toe te passen in een bestaande woning. Net als de all-electric werkt deze op elektriciteit en maakt het gebruik van buitenlucht, alleen wordt bij piekmomenten de HR-ketel ingeschakeld. Er is bij de hybride warmtepomp geen vloerverwarming of zware isolatie nodig en daardoor kan het sneller en goedkoper in een bestaande woning toegepast worden. Dit maakt de hybride warmtepomp een goede eerste stap richting aardgasloos wonen.  

Bekijk hieronder een video-presentatie van Paul Friedel over de hybride warmtepomp tijdens een KIEN Innovatiesessie.

Uitdagingen bij grootschalig toepassen hybride warmtepomp

Het klinkt simpel: alle nieuwbouwwoningen voorzien van een elektrische warmtepomp en in bestaande woningen de HR-ketel aanvullen met een warmtepomp. Maar uit de studie van BDH en Berenschot blijkt er een aantal belangrijke uitdagingen die overkomen moeten worden voordat dit de standaard wordt. De belangrijkste op een rij:

  1. Advies en kennisniveau consument
    Consumenten hebben op dit moment weinig kennis van energiesystemen. Ook is het bewustzijn over (duurzame) energievoorziening en warmtepompen nog erg beperkt. 
  2. Aanschafkosten
    Een HR-ketel is een stuk goedkoper dan een warmtepomp. Ondanks het feit dat met de ISDE-subsidie de totale kosten over de gehele levensduur van een warmtepomp gunstiger zijn dan bij een HR-ketel, moet de consument de nieuwe installatie wel bij installatie kunnen betalen.
  3. Standaardisering
    Het aantal warmtepompen dat geïnstalleerd wordt is nog altijd lager dan het aantal HR-ketels. De installatieprocedures van een warmtepomp zijn daarom nog geen standaardklus. Wanneer de warmtepomp grootschalig wordt toegepast kunnen de installatieprocedures sneller en eenvoudiger worden.
  4. Verplichting en incentive voor bestaande bouw
    Het verduurzamen van bestaande woningen wordt nauwelijks wettelijk afgedwongen. Behalve de beschikbare subsidies zijn er geen prikkels om energiebesparende maatregelen toe te passen. Om de klimaatdoelstellingen te halen is het juist van belang de bestaande woningen aan te pakken. 
  5. Kennisniveau en voorkeur installateurs
    De bovenstaande punten leiden ertoe dat de vraag naar warmtepompen nog beperkt is. Ook installateurs hebben op dit moment nog weinig kennis. Op dit moment zullen weinig consumenten vragen naar de warmtepomp en schrikken zij van de investeringskosten. Daarom is het noodzaak dat installateurs zich in warmtepompen verdiepen.

Van uitdaging naar actie

Om hybride warmtepompen de energietransitie te laten versnellen is het van belang dat er door verschillende partijen actie ondernomen wordt. Paul Friedel vult de meerwaarde van hybride warmtepompen aan: “Hybride warmtepompen kunnen dé kickstarter voor verduurzamen van bestaande woningen zijn, omdat ze direct kunnen worden toegepast, vooruitlopend op verdere besparing en vergroening.” BDH houdt zich daarom o.a. bezig met het ontwikkelen van een actieplan omtrent deze uitdagingen, het informeren van de consument via warmtepompplein.nl en het beantwoorden van warmtepomp vragen van professionals met Warmtepompstrategie

Wilt u meer weten over het onderzoek? Download hier de ‘Routekaart Hybride Warmtepomp’ of neem contact op met Paul Friedel (friedel@bdho.nl – 0341 707 462).